تبلیغات
AmirSharifian.ir

LOGO

AmirSharifian.ir
کارشناس ارشد مهندسی صنایع دانشگاه اصفهان، مشاور و مدرس طراحی سیستم های ERP
  • banner 240x80px
  • banner 240x80px

زنجیره تامین(SCM)

مقدمه ای بر زنجیره تامین(SCM) 

در رقابت‌هاى جهانى موجود در عصر حاضر، باید محصولات متنوع را با توجه به درخواست مشترى، در دسترس وى قرار داد. خواست مشترى بر كیفیت بالا و خدمت رسانى سریع، موجب افزایش فشارهایى شده است كه قبلاً وجود نداشته است، در نتیجه شركت‌ها بیش از این نمى‌توانند به تنهایى از عهده تمامى كارها برآیند. در بازار رقابتى موجود، بنگاه‌هاى اقتصادى و تولیدى علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلى، خود را به مدیریت و نظارت بر منابع و اركان مرتبط خارج از سازمان نیازمند یافته‌اند. علت این امر در واقع دستیابى به مزیت یا مزایاى رقابتى با هدف كسب سهم بیشترى از بازار است. بر این اساس، فعالیت‌هاى نظیر برنامه ریزى عرضه و تقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه ریزى محصول، خدمت نگهدارى كالا، كنترل موجودى، توزیع ، تحویل و خدمت به مشترى كه قبلا همگى در سطح شركت انجام مى شده اینك به سطح زنجیره عرضه انتقال پیدا كرده است. مسئله كلیدى در یك زنجیره تامین، مدیریت و كنترل هماهنگ تمامى این فعالیت‌ها است. مدیریت زنجیره تامین  (SCM ) پدیده‌اى است كه این كار را به طریقى انجام مى‌دهد كه مشتریان بتوانند خدمت قابل اطمینان و سریع را با محصولات با كیفیت در حداقل هزینه دریافت كنند.


در حالت كلى زنجیره تامین از دو یا چند سازمان تشكیل مى‌شود كه رسماً از یكدیگر جدا هستند و به وسیله جریان‌هاى مواد، اطلاعات و جریان‌هاى مالى به یكدیگر مربوط مى‌شوند. این سازمان‌ها مى‌توانند بنگاه‌هایى باشند كه مواد اولیه، قطعات، محصول نهایى و یا خدماتى چون توزیع، انبارش، عمده فروشى و خرده فروشى تولید مى‌كنند. حتى خود مصرف كننده نهایى را نیز مى‌توان یكى از این سازمان‌ها در نظر گرفت.

 

 


تاریخچه مدیریت زنجیره تامین:


در دو دهه 60 و 70 میلادى، سازمان‌ها براى افزایش توان رقابتى خود تلاش مى‌كردند تا با استاندارد سازى و بهبود فرایندهاى داخلى خود محصولى با كیفیت بهتر و هزینه كمتر تولید كنند. در آن زمان تفكر غالب این بود كه مهندسى و طراحى قوى و نیز عملیات تولید منسجم و هماهنگ، پیش‌نیاز دستیابى به خواسته‌هاى بازار و درنتیجه كسب سهم بازار بیشترى است. به همین دلیل سازمان‌ها تمام تلاش خود را بر افزایش كارایى معطوف مى‌كردند.
در دهه 80 میلادى با افزایش تنوع در الگوهاى مورد انتظار مشتریان، سازمان‌ها به طور فزاینده اى به

افزایش انعطاف پذیرش در خطوط تولید و توسعه محصولات جدید براى ارضاى نیازهاى مشتریان علاقه مند شدند. در دهه 90 میلادى، به همراه بهبود در فرایندهاى تولید و به كارگیرى الگوهاى مهندسى مجدد، مدیران بسیارى از صنایع دریافتند كه براى ادامه حضور در بازار تنها بهبود فرایندهاى داخلى و انعطاف پذیرى در توانایى‌هاى شـــــركت كافى نیست، بلكه تامین كنندگان قطعات و مواد نیز باید موادى با بهترین كیفیت و كمترین هزینه تولید كنند و توزیع كنندگان محصولات نیز باید ارتباط نزدیكى با سیاست‌هاى توسعه بازار تولید كننده داشته باشند. با چنین نگرشى، رویكردهاى زنجیره تامین و مدیریت آن پا به عرصه وجود نهاد. از طرف دیگر با توسعه سریع فناورى اطلاعات در سال‌هاى اخیر و كاربرد وسیع آن در مدیریت زنجیره تامین، بسیارى از فعالیت‌هاى اساسى مدیریت زنجیره با روش‌هاى جدید درحال انجام است.


 تعریف مدیریت زنجیره تامین:


تعاریف مختصر و جامعى كه مى توان از زنجیره تامین و مدیریت زنجیره تامین ارایه داد، عبارت‌اند از:
زنجیره تامین: زنجیره تامین بر تمام فعالیت‌هاى مرتبط با جریان و تبدیل كالاها از مرحله ماده خام (استخراج ) تا تحویل به مصرف كننده نهایى و نیز جریان‌هاى اطلاعاتى مرتبط با آنها مشتمل مى‌شود. به طور كلى، زنجیره تامین زنجیره‌اى است كه همه فعالیت‌هاى مرتبط با جریان كالا و تبدیل مواد، از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل كالاى نهایى به مصرف كننده را شامل مى شود. درباره‌ى جریان كالا دو جریان دیگر كه یكى جریان اطلاعات و دیگرى جریان منابع مالى و اعتبارات است نیز حضور دارد. (LAUDON & LAUDON 2002)
مدیریت زنجیره تامین : مدیریت زنجیره تامین بر یكپارچه سازى فعالیت‌هاى زنجیره تامین و نیز جریان‌هاى اطلاعاتى مرتبط با آنها از طریق بهبود در روابط زنجیره ، براى دستیابى به مزیت رقابتى قابل اتكا و مستدام مشتمل مى‌شود. بنابراین، مدیریت زنجیره تامین عبارت است از فرایند یكپارچه سازى فعالیت‌هاى زنجیره تامین و نیز جریان‌هاى اطلاعاتى مرتبط با آن، از طریق بهبود و هماهنگ سازى فعالیت‌ها در زنجیره تامین تــــولید و عرضه محصول (LAUDON&LAUDON 2002).
بنابراین براى بررسى یك سازمان منحصر به فرد در چارچوب این تعاریف، باید هر دو شبكه تامین كنندگان و كانال‌هاى توزیع در نظر گرفته شوند. تعریف ارایه شده براى زنجیره تامین، موضوعات مدیریت سیستم‌هاى اطلاعات، منبع‌یابى و تداركات، زمان‌بندى تولید، پردازش سفارشات، مدیریت موجودى، انباردارى و خدمت به مشترى را در بر مى‌گیرد.
براى مدیریت موثر زنجیره تامین ضرورى است كه تامین كنندگان و مشتریان با یكدیگر و در یك روش هماهنگ و با شراكت و ارتباطات اطلاعاتى و گفت و گو با یكدیگر كار كنند. این امر یعنى جریان سریع اطلاعات در میان مشتریان و عرضه كنندگان، مراكز توزیع و سیستم‌هاى حمل و نقل كه بعضى از شركت‌‌ها را قادر مى سازد كه زنجیره‌هاى عرضه بسیاركارایى را ایجاد كنند. عرضه‌كنندگان و مشتریان باید اهداف یكسان داشته باشند. عرضه‌كنندگان و مشتریان باید اعتماد متقابل داشته باشند. مشتریان در زمینه كیفیت محصولات و خدمات به تامین‌كنندگان خود اعتماد مى‌كنند.
علاوه بر آن عرضه‌كنندگان و مشتریان باید در طراحى زنجیره تامین براى دستیابى به اهداف مشترك‌ و تسهیل ارتباطات و جریان اطلاعات با یكدیگر شریك شوند. بعضى شركت‌ها كوشش مى‌كنند تا كنترل زنجیره تامین خود را با كنترل عمومى عمودى – با استفاده از مالكیت و یكپارچگى تمام اجزاى مختلف در امتداد زنجیره تامین از تهیه مواد و خدمات تا تحویل محصول نهایى و خدمت به مشترى به دست آورند. اما حتى با این نوع ساختار سازمانى، فعالیت‌هاى مختلف و واحدهاى عملیاتى ممكن است ناهماهنگ باشد. ساختار سازمانى شركت باید بر هماهنگى فعالیت‌هاى مختلف براى دستیابى به اهداف كلى شركت تمركز كند.

 

پنج عملكرد براى مدیریت در برابر چالش هاى زنجیره تامین:


بسیارى از تكنولوژى‌ها و ابزارها در بهبود راهكارهاى زنجیره تامین مورد استفاده قرار مى‌گیرد. دامنه پیاده‌سازى تكنولوژى، راه‌هاى جدیدى را براى تغییر ساختار سازمانى از تكنولوژى سخت‌افزار به تكنولوژى نرم‌افزار و اطلاعات براى سازماندهى مى‌گذارد. براى رسیدن به كارایى و اثربخشى در مدیریت زنجیره تامین پنج عملكرد را براى مدیریت تفكیك كرده‌ایم كه این پنج وظیفه تا اندازه‌اى عاملى براى سازماندهى است.مهارت و اثربخشى مدیریت زنجیره تامین به صلاحیت و درستى این پنج عملكرد وابسته خواهد بود.

عملكرد اول : ساختار شركاى زنجیره تامین:


طراحى زنجیره تامین بر اساس كارایى كه بر روى عوامل استراتژیك و با توجه و نیازمندى‌هاى مشترى براى طراحى زنجیره تامین است، پایه‌ریزى شده‌ است، به طورى‌كه محدوده محصولات موجود، سرویس‌ها، محصولات جدید یا بخش مشتریان را پوشش مى‌دهد. بر پایه آگاهى از محصول نهایى در زنجیره تامین پایه‌ریزى مى‌شود. این به این مفهوم است كه در دوره طولانى، كیفیت محصولات براى ادامه رقابت، باید توسعه و بهبود بیابد. همچنین یكپارچگى زنجیره تامین، میزان رقابت‌پذیرى سازمان را تعیین خواهدكرد .

عملكرد دوم : پیاده سازى ارتباطات مشاركتى:


این بخش به انواع مشاركت‌هاى ضرورى براى شركت اشاره مى‌كند. این عملكرد ارتباطات زنجیره تامین را به مشاركت با عوامل خارج از شركت گسترش مى‌دهد. هر تغییرى در زنجیره تامین باید به اطلاع شركا برسد و در كل زنجیره پیاده شود.
در این قسمت عملیات پشتیبان فرآیندهاى زنجیره تامین بیان مى شوند.


 • سازماندهى تغییرات و نقش عملكردها در تغییرات زنجیره تامین
 • فرآیند مشاركتى براى طراحى مجدد زنجیره تامین
 • اجراى ارزیابى ها و نقش آنها
 • جایگاه عملكرد مدیریت زنجیره تامین درون شركت

عملكرد سوم:  طراحى زنجیره تامین براى سود دهى استراتژیك:


مدیریت زنجیره تامین، مشاركت موثر عوامل خارج از شركت را ایجاب مى‌كند. اما ارتباط هر شركت با شركت‌هاى خارج از آن بسیار مشكل‌زا است. در مورد شركاءدقت به موارد زیر ضرورى است:


•  مركز رقابت: هدف مدیریت زنجیره تامین و انتخاب شركا چه تاثیرى بر اهداف رقابتى دارد؟
•  انگیزه شركا
 • ساختار شركا

 

 


عملكرد چهارم : اطلاعات مدیریت زنجیره تامین:


نقش سیستم‌هاى اطلاعاتى را در اصلاح زنجیره تامین نباید نادیده گرفت. این بخش نقش تكنولوژى را در اصلاح زنجیره تامین نشان مى دهد. تغییرات سیستمى باید تغییرات اصلاح  فرآیندها و استراتژى شركت را  تحت الشعاع قرار دهد.


 • عناصر سیستم زنجیره تامین
 • نوآورى تكنولوژیكى
 • استفاده از وابسته هاى نرم افزارى
 • مشكلات موجود در مراحل پیاده سازى

عملكرد پنجم : كاهش هزینه زنجیره تامین:


شاخص اصلى بهبودى زنجیره تامین، كاهش هزینه است. این كوشش‌ها براى استراتژى‌ها و سیاست‌هاى كارایى انجام مى شود. پنج دلیل اصلى هزینه زایى عبارت‌اند از:


•  عدم وضوح فرآیند زنجیره تامین
 • تغییرات رویه هاى داخلى و خارجى شركت
 • ضعف موجود در طراحى تولید
 • وجود اطلاعات ناقص براى تصمیم گیرى
 • ضعف حلقه هاى زنجیره در ارتباط میان شركا زنجیره تامین

 

 

طرح كلى یك زنجیره تامین :


به طور كلى زنجیره‌تامین، زنجیره‌اى است كه همه فعالیت‌هاى مرتبط با جریان كالا و تبدیل مواد، از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل كالاى نهایى به مصرف كننده را شامل مى‌شود. در ارتباط با جریان كالا دو جریان دیگر كه یكى جریان اطلاعات و دیگرى جریان منابع مالى و اعتبارات است نیز حضور دارد.

محققان و نویسندگان مختلف ، نگرش‌ها و تعاریف متفاوتى را از زنجیره تامین ارایه كرده اند. برخى زنجیره تامین را در روابط میان خریدار و فروشنده محدود كرده اند، كه چنین نگرشى تنها بر عملیات خرید رده اول در یك سازمان تمركز دارد. گروه دیگرى به زنجیره تامین دید وسیع‌ترى داده و آن را شامل تمام سرچشمه‌هاى تامین (پایگاه‌هاى تامین) براى سازمان مى دانند. با این تعریف ، زنجیره تامین شامل تمام تامین كنندگان رده اول ، دوم ، سوم ... خواهد بود. چنین نگرشى به زنجیره تامین ، تنها به تحلیل شبكه تامین خواهد پرداخت . دید سوم ، نگرش زنجیره ارزش - پورتر- است كه در آن زنجیره تامین شامل تمام فعالیت‌هاى مورد نیاز براى ارایه یك محصول یا خدمت به مشترى نهایى است. با نگرش یاد شده به زنجیره تامین ، توابع ساخت و توزیع به عنوان بخشى از جریان كالا و خدمات به زنجیره اضافه مى‌شود. در واقع بااین دید، زنجیره تامین شامل سه حوزه تدارك ، تولید و توزیع است


» ماتریس ارزیابی جذابیت - توانمندی ( پنجشنبه 27 اسفند 1394 )
» ادهوبوروکراسی، نگرشی خلاقانه برای طراحی سیستم ها و روش ها ( یکشنبه 21 تیر 1394 )
» مرگ استانداردهای ایزو 9000نزدیک است ( دوشنبه 18 خرداد 1394 )
» تفاوت تضمین کیفیت و کنترل کیفیت ( دوشنبه 28 مرداد 1392 )
» جزوه تحقیق در عملیات 1 و 2 دانشگاه صنعتی شریف ( یکشنبه 24 اردیبهشت 1391 )
» امیر شریفیان ( شنبه 27 اسفند 1390 )
» ترجمه کتاب انگلیسی برای دانشجویان رشته مهندسی صنایع ( چهارشنبه 24 اسفند 1390 )
» EFQM در سازمان ( شنبه 6 اسفند 1390 )
» دانلود جزوات مهندسی صنایع ( چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390 )
» دانلود جزوه ارشد کنترل کیفیت آماری پارسه ( چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390 )
» حل تمرینات تحقیق درعملیات1 ( چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390 )
» QFD ( پنجشنبه 5 اسفند 1389 )
» نظریه کیفیت ( شنبه 30 بهمن 1389 )
» ساختار شکست – سطوح WBS ( شنبه 30 بهمن 1389 )
» مقایسه گرایش های ارشد صنایع ( دوشنبه 29 آذر 1389 )
» دانلود نمونه سوالات صنایع - پروژه - اجرایی ( دوشنبه 12 مهر 1389 )
» مدیریت نوآوری ( سه شنبه 4 خرداد 1389 )
» مدیریت پروژه ( دوشنبه 6 اردیبهشت 1389 )
» فرایندهای تولید 1 ( چهارشنبه 19 اسفند 1388 )
» حل تمرین مبانی احتمال نوشته شلدون راس ( یکشنبه 2 اسفند 1388 )
» جزوه آموزشی نرم افزار SPSS ( دوشنبه 12 بهمن 1388 )
» چرا مهندسی صنایع ( شنبه 3 بهمن 1388 )
» معرفی رشته مهندسی صنایع ( سه شنبه 15 دی 1388 )
» آموزش MSP ( سه شنبه 15 دی 1388 )
» منابع پیشنهادی آزمون ارشد ( جمعه 29 آبان 1388 )
» دانلود جزوات مهندسی صنایع ( چهارشنبه 22 مهر 1388 )
» زنجیره تامین(SCM) ( یکشنبه 19 مهر 1388 )
» مقاله مدیریت ریسک ( یکشنبه 19 مهر 1388 )
» آمار مهندسی ( دوشنبه 13 مهر 1388 )
» مقا له ی مدیریت كیفیت ( شنبه 11 مهر 1388 )
درباره من

کارشناس ارشد مهندسی صنایع دانشگاه اصفهان، مشاور و مدرس طراحی سیستم های ERP
ایجاد کننده وبلاگ : امیر شریفیان
banner 240x200px

آمار سایت

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

نظرسنجی

به عنوان یک مهندس صنایع کدام به کدام حیطه ی کاری بیشتر علاقه دارید؟


کدهای شما


فرم تماس با ما

Amirsharifian.ir